موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

اسناد لانه جاسوسي آمريكا (دوره‌ي ۱۱جلدي)

     
اسناد لانه جاسوسي آمريكا (دوره‌ي ۱۱جلدي)
حركتي كه دانشجويان مسلمان پيرو خط امام در 13 آبان 1358 با تسخير لانه جاسوسي امريكا در تهران آغاز كردند، بي‌ترديد در تاريخ مبارزات ملتهاي تحت سلطه نقطه عطف به شمار مي‌رود. دانشجويان با داشتن تحليل دقيق از روند حوادثي كه داشت انقلاب اسلامي را به انحراف مي‌كشاند و با انجام اين حركت‌، دست به اقدامي زدند كه از نگاه امام خميني (ره‌) انقلابي بزرگتر از انقلاب اول بود. براي درك اين تعبير لازم است ابعاد پيچيده اين حركت از جنبه‌هاي مختلف سياسي‌، امنيتي‌، حقوقي‌، اقتصادي و فرهنگي مورد توجه قرار گيرد. حركت دانشجويان تداوم حركتي بود كه از 15 خرداد 1342 آغاز شده و در 22 بهمن 1357 به پيروزي رسيده بود اما انقلاب اسلامي نمي‌توانست بدون خشكاندن ريشه‌هاي استعمار به حيات خود ادامه دهد و مردم ايران بايد مبارزه خود را براي جلوگيري از تكرار تجربه تاريخي 28 مرداد 1332 در داخل كشور ادامه مي‌دادند.
هنگامي كه اسناد موجود در سفارت به دست آمد و گزارش‌هاي مستندِ دخالت امريكا در امور داخلي ايران و طراحي توطئه‌هاي مختلف ـ قبل و بعد از پيروزي انقلاب ـ آشكار شد همچنين به دليل حمايت امام خميني از اين اقدام‌، افشاگري درباره سياستها و روش‌هاي امريكا در برخورد با تحولات ايران و ساير كشورها آغاز گرديد. امام (ره‌) رهبري حركت دانشجويان را شخصاً برعهده گرفت و مبارزه عليه ريشه‌هاي نفوذ امريكا در ايران به اوج رسيد.
نظر امام خميني درباره مبارزة همزمان عليه استبداد سلطنتي و سلطه استعماري‌، پس از تصرف لانه جاسوسي به اثبات رسيد. با افشاي اسناد لانه جاسوسي‌، در عمل مشخص شد كه اگر مبارزه تنها با سقوط نظام استبدادي پايان يافته تلقي شود، باز هم امكان توطئه دشمنان و تكرار حوادث تلخ گذشته فراهم خواهد بود و آنچه اين نظريه را تكامل مي‌بخشد، تحقيق عميق در اسناد لانه جاسوسي امريكاست‌.
علاوه بر اين‌، حركت دانشجويان و رهبري صحيح امام‌(ره‌)، اُبهت ظاهري و هيمنه خودساخته امريكايي‌ها را در جهان فرو ريخت‌. نه امريكايي‌ها و نه مردم جهان‌، هرگز تصور نمي‌كردند كه بتوان 52 گروگان امريكايي را به مدت 444 روز نگه داشت و امريكا نيز نتواند هيچ‌كاري انجام دهد. تسخير لانه جاسوسي امريكا در تهران‌، به همه ستم‌كشيدگان جرأت داد تا براي رهايي خود از سلطه امريكا دست به كار شوند. امريكايي‌ها متوجه شدند كه از اين پس اعمال و رفتارشان بي‌پاسخ نخواهد ماند و با واكنش ملت‌ها روبرو خواهند شد واكنشي كه الزاماً در چارچوب مقررات بين‌المللي نيست‌. چرا كه رفتارهاي سلطه‌جويان حتي در چارچوب همان قوانين خود ساخته‌شان نيز نيست‌. از بزرگترين دستاوردهاي اين حركت‌، افشاي اسنادي است كه در اين رويداد به دست آمد. با آن كه در بيش از دودهه‌اي كه از تصرف لانه جاسوسي امريكا گذشته‌، اين اسناد مي‌توانست به موضوع پژوهش‌هاي دانشگاهي در پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد و دكتراي رشته‌هاي تاريخ‌، علوم سياسي و روابط بين‌الملل قرار گيرد، اما متأسفانه نه در ايران و نه در ساير كشورهاي جهان‌، آن طور كه شايسته است كار درخور توجه‌اي در اين زمينه انجام نشده است‌. البته با توجه به نفوذ ايالات متحده در اكثر مراكز دانشگاهي جهان و اعلام ممنوعيت ورود كتابهاي منتشره لانه جاسوسي به امريكا، اين بي‌توجهي عمدي در غرب دور از انتظار نيست‌، اما غفلت از اين موضوع در داخل كشور توجيه‌پذير نيست‌. اسناد منتشرشده‌، دهها موضوع كوچك و بزرگ را در شيوه‌هاي اعمال سلطه و نحوه مداخله در امور ايران و ساير كشورها توسط امريكا را نشان مي‌دهد. اين اسناد مي‌گويد كه بين جناح‌هاي امنيتي (سازمان سيا)، نظامي (پنتاگون‌) و سياسي (وزارت امور خارجه‌) اختلاف‌نظرها و تحليل‌هاي متفاوتي وجود داشته است‌. خاطرات منتشرشده دست‌اندركاران امريكايي نشان مي‌دهد كه آنچه در مورد غربي‌ها و به ويژه امريكايي‌ها درباره برنامه‌ريزي‌هاي دقيق و بلندمدت تبليغ مي‌شود، عمدتاً اغراق‌آميز و به دور از واقعيت است‌. اسناد و خاطرات نشان مي‌دهد كه در امريكا اختلاف‌نظرات عميقي وجود دارد و گاهي اين اختلاف‌ها به حذف طرف مقابل به هر وسيله و شيوه‌اي مي‌انجامد. به علاوه‌، اين تفكر كه ابرقدرتها براي دهها سال آينده برنامه‌ريزي كرده و ديگران تنها مجري سياستهاي از پيش تعيين‌شده آنها هستند با ترديد جدي روبرو مي‌شود. اسناد نشان مي‌دهد كه ابرقدرتها چقدر در برابر اقدام‌هاي غافلگيرانه ضعيف هستند. اين مسأله‌، به ويژه در بررسي مديريت بحران توسط دستگاه حاكميت وقت امريكا بسيار قابل توجه است‌. به عنوان نمونه اختلاف نظر سايروس ونس وزير خارجه و سوليوان سفير سابق امريكا در تهران از يكسو با برژينسكي مشاور امنيت ملي كارتر و مانديل معاون رئيس جمهور از سوي ديگر، تا آنجا پيش مي‌رود كه كارتر به اجبار هايزر را براي اخذ تصميم دقيق درباره نحوه مواجهه با انقلاب اسلامي به تهران‌ِ ـ پيش از انقلاب اسلامي ـ اعزام مي‌كند. در نمونه ديگر، مخالفت سايروس ونس با تجاوز نظامي امريكا به طبس تا آنجا پيش مي‌رود كه وي استعفا داده و ادموند ماسكي جاي او را مي‌گيرد.
اكنون تلاش واحد اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهش‌هاي سياسي بر آن است تا مجموعه اسناد لانه جاسوسي را كه قبلاً توسط دانشجويان پيرو خط امام در 74 جلد منتشر شده و يك جلد منتشر نشده كه حاوي زندگينامه تعدادي از رجال سياسي است را در 8 جلد به بازار نشر عرضه كند. در مجموعه جديد، براي كاهش حجم صفحات و سهولت استفاده محققين‌، متن اسناد حروفچيني شده و تصاوير اسناد هر جلد در يك قطعه CD با قابليت جستجو در متن به همراه كتاب ارائه مي‌شود. در هر جلد از مجموعه‌، علاوه بر فهرست مطالب در ابتدا، فهرست اعلام نيز در پايان كتاب آمده است‌.
شايان ذكر است كه براي حفظ اصالت متن اوليه كه اينك يك سند تاريخي شمرده مي‌شود، متن پيشين عيناً در حروفچيني چاپ جديد نيز آمده و ضمن رعايت امانت‌داري‌، هيچگونه دخل و تصرفي در محتوا و متن اسناد انجام نشده است‌.
مؤسسه مطالعات و پژوهش‌هاي سياسي اميدوار است اين اثر مورد مداقه بيشتر پژوهشگران و محققين تاريخ معاصر ايران و علوم سياسي قرار گيرد. همچنين اميد داريم در آينده نزديك‌، بخش ديگري از اسناد لانه جاسوسي را كه تاكنون منتشر نشده‌، به بازار كتاب ارايه دهد. 
نظرات خوانندگان:
 
چنانچه نقدی یا نظری به اثر یا مطلب فوق دارید آن را بیان فرمایید.
نام:
نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
متن پیام:
تصویر امنیتی:

بازگشت به صفحه اول

 
 استفاده از مطالب اين سايت با ذکر منبع بلامانع است.
? Design: Niknami.ir