موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

نقبی به زندگی پروین اعتصامی

10023 بازديد   
نقبی به زندگی پروین اعتصامی

روز 15 فروردین 1320 پروين اعتصامي شاعر برجسته و خوش قريحه ايراني به علت ابتلا به بيماري حصبه در 35 سالگي درگذشت.
پروين اعتصامي در 25 اسفند 1285 در شهر تبريز به دنيا آمد. پدرش يوسف اعتصام الملك از سكنه شفت و اصالتاً آشتياني و مادرش اختر فتوحي از اهالي آذربايجان بود. پروين تنها دختر خانواده بود و چهار برادر داشت. اعتصام الملك پدر پروين از نويسندگان و مبارزان دوران مشروطه بود. او در سال 1291 به همراه خانواده اش از رشت به تهران مهاجرت كرد؛ به همين خاطر پروين از كودكي با مشروطه خواهان و چهره هاي فرهنگي آشنا شد و ادبيات را در كنار پدر و استاداني چون دهخدا و ملك الشعراي بهار آموخت. در دوران كودكي، زبان هاي فارسي و عربي را زير نظر معلمان خصوصي در منزل و زبان انگليسي را در مدرسه آمريكايي ها فراگرفت. او از حدود هفت سالگي شعر گفت.
  قريحة سرشار و استعداد خارق العاده پروین همواره باعث تعجب فضلا و دانشمنداني بود كه با پدر او مراوده داشتند. در تيرماه سال 1303 دوره مدرسه دخترانه آمريكايي را كه به سرپرستي خانم شولر در ايران اداره مي شد با موفقيت به پايان برد و در جشن فارغ التحصيلي خطابه اي با عنوان «زن و تاريخ» ايراد كرد. پروين در تمام سفرهاي پدرش در داخل و خارج ايران با او همراه بود و به گسترش ديد و اطلاعات و كسب تجارب تازه مي پرداخت. پروين در نوزده تيرماه 1313 با پسرعموي خود ازدواج كرد و چهار ماه پس از عقد ازدواج به كرمانشاه به خانه شوهر رفت. شوهر پروين از افسران شهرباني و هنگام وصلت با او رئيس شهرباني در كرمانشاه بود. اخلاق نظامي او با روح لطيف و آزاده پروين مغايرت داشت. او كه در خانه اي سرشار از مظاهر معنوي و ادبي و به دور از هرگونه آلودگي پرورش يافته بود پس از ازدواج ناگهان به خانه اي وارد شد كه يك دم از بساط عيش و نوش خالي نبود و طبيعي است همراهي اين دو طبع مخالف نمي توانست دوام يابد و سرانجام اين ازدواج ناهمگون به جدايي كشيد و پروين پس از دو ماه و نيم اقامت در خانه شوهر، طلاق گرفت. با اين همه او تلخي شكست را با خونسردي و متانت شگفت آوري تحمل كرد و تا پايان عمر از آن سخني بر زبان نياورد و شكايتي ننمود.
  در سال 1314 چاپ اول ديوان پروين اعتصامي، شاعره تواناي ايران، به همت پدر اديب و گرانمايه اش انتشار يافت. ديوان پروين، شامل 248 قطعه شعر مي باشد، كه از آن ميان 65 قطعه به صورت مناظره است. اشعار پروين اعتصامي بيشتر در قالب قطعات ادبي است كه مضامين اجتماعي را با ديده انتقادي به تصوير كشيده است. پروين به تشويق ملك الشعراي بهار در سال 1315 ديوان خود را منتشر كرد ولي مرگ پدرش در ديماه 1316 در سن 63 سالگي، ضربه هولناك ديگري به روح حساس او وارد كرد كه عمق آن را در مرثيه اي كه در سوگ پدر سروده است، به خوبي مي توان احساس كرد.
ديوان وي تاكنون بارها به چاپ رسيده است. يك قسمت از اشعار پروين پيش از آنكه به صورت ديوان منتشر شود در مجلد دوم مجله بهار كه به قلم پدر او يوسف اعتصام الملك انتشار مي يافت چاپ مي شد. او مدتي در كتابخانه دانشسراي عالي تهران سمت كتابداري داشت و به كار سرودن اشعار خود نيز ادامه مي داد. پروین اعتصامی در تمام سروده‌های خود راه تاریک زندگی را با پند و اندرز روشن می‌کرد. اشعار پروین اعتصامی بیشتر در مورد مسایل اجتماعی و ظلم و بیداد شاهان و فقر عمومی است.
  اشعار او را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: دسته اول که به سبک خراسانی گفته شده و شامل اندرز و نصیحت است و بیشتر به اشعار ناصرخسرو شبیه‌است. دسته دوم اشعاری است که به سبک عراقی گفته شده و بیشتر جنبه داستانی به ویژه از نوع مناظره دارد و به سبک شعر سعدی نزدیک است.
 ملک الشعرای بهار او را ملکه شعرای زن (سیدة الشعرا) نامید و روزنامه‌ها و نشریات از تولد ستاره‌ای در جهان شعر فارسی سخن گفتند. این دفتر چندین بار به چاپ رسید و در سال 1315 نشان درجه 3 علمی وزارت معارف را نصیب گوینده‌اش کرد.
سرانجام پروین اعتصامی به بستر بیماری افتاد و پس از 12 روز در شب 16 فروردین 1320 به علت بیماری حصبه چشم از جهان فروبست و در کنار پدری که محبوب‌ترین موجود زندگی او بود، در مقبره خانوادگی اعتصامی، در صحن قم به خواب ابدی فرو رفت.
پروین اعتصامی که بیش از 35 سال در جهان نزیست شاعری بود بیدار و هوشیار، اخلاق گرا، سنت پرست و پندآموز که در برابر بی‌عدالتی‌های اجتماعات بشری سر بر می‌آورد و می‌کوشد با زبان رمز و تمثیل، اندیشه‌های انسانی خود را در دفاع از فرودستان جامعه ابراز کند.
منابع :
-    همشهری آنلاین، چهارشنبه 6 آبان 1388
-    وب سايت سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران


نظرات خوانندگان:
 
چنانچه نقدی یا نظری به اثر یا مطلب فوق دارید آن را بیان فرمایید.
نام:
نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
متن پیام:
تصویر امنیتی:

بازگشت به صفحه اول

 
 استفاده از مطالب اين سايت با ذکر منبع بلامانع است.
? Design: Niknami.ir