نگاهی به تاریخچه سازمان بسیج

   14115 بازديد   
نگاهی به تاریخچه سازمان بسیج

سازمان بسیج مستضعفین که با نام نیروی مقاومت بسیج هم شناخته می‌شود به فرمان امام خمینی(ره) در ۵ آذر ۱۳۵۸ تشکیل شد . امام خمینی در روز چهارم آذر سال 1358 طی سخنانی که در جمع پرسنل سپاه پاسداران تهران ایراد کردند برلزوم تشکیل ارتش 20 میلیونی تاکید کردند . امام در این سخنرانی فرمودند:

«....اگر یک ملت که همه جوانهایش مجهز باشند به همین جهازی علاوه بر جهاز دینی و ایمانی که دارند، مجهز به جهازهای مادی هم باشند، سلاحی هم باشند و یاد گرفته باشند، همچی نباشند که یک تفنگی دستشان آمدند ندانند با آن چه بکنندش. باید یاد بگیرید و یاد بدهید رفقایتان را. جوانها را یادشان بدهید. و همه جا باید این طور بشود که یک مملکت بعد از یک چند سالی بشود یک کشوری با 20 میلیون جوان که دارد بیست میلیون تفنگدار داشته باشد. بیست میلیون ارتش داشته باشد. و این یک همچه مملکتی آسیب بردار نیست. و الآن هم الحمدللّه‏ آسیب بردار نیست. الآن هم ما پشتیبانمان خداست. ما برای او نهضت کردیم. برای پیاده کردن دین او نهضت کردیم. و خدا با ماست و من امیدوارم که شکست برای شما نباشد ان‏شاءاللّه‏. خداوند همه‏تان را حفظ کند .....»/ صحیفه امام ، ج 11 ص 121

 تاکید امام بر لزوم تشکیل ارتش 20 میلیونی مقدمه تاسیس سازمان بسیج گردید . این سازمان پس از تصویب مجلس شورای اسلامی در دی ماه ۱۳۵۹ به صورت قانونی رسمیت پیدا کرد.

در ابتداي تشكيل نيروي مقاومت بسيج، حجت‌الاسلام امیر مجد فرماندهي اين نيرو را بر عهده داشت و پس از او حجت‌الاسلام احمد سالک اين مسئوليت را عهده‌دار شد. سپس با حكم بنيانگذار كبير انقلاب اسلامي حجت‌الاسلام  محمدعلی رحمانی از سال ۱۳۶۲فرماندهي بسيج را بر عهده گرفت و تا پایان جنگ تحميلي در این سمت باقي ماند.

حجت‌الاسلام رحمانی توانست با روشی نوین، نیروهایی را اعم از پیر و جوان از نقاط دور افتاده و روستاها تا ادارات و دانشگاه‌ها و دانش‌آموزان و روحانیون را سازماندهی كرده و با افزایش پایگاه‌های مقاومت از ۷۰۰۰ به ۲۱۵۰۰ پایگاه، در راستاي فرمان امام خمینی(ره)، مبني بر تشكيل ارتش ۲۰ میلیونی، نیروی شكوهمند و عظيمي را به وجود آورد.

پس از حجت‌الاسلام رحمانی، سردار علیرضا افشار با حکم مقام معظم رهبری در تاریخ دهم اسفند ماه 1368 به فرماندهی نیروی مقاومت بسیج منصوب شد؛ او هم با تداوم توسعه و ایجاد معاونت‌ها، سازمان‌ها و مراکز جدید در بسیج به توسعه بیشتر بسیج به تناسب نیاز های جدید انقلاب در سراسر کشور همت كرد که مجموعه این فعالیت‌ها در بخش‌های نظامی، فرهنگی، اقتصادی، و سیاسی، منشاء اثر و تحولات بسیاری در ساختار و سازمان بسیج شد.

پس از گذشت 8 سال از مسئوليت سردار افشار، سردار حجازی با حکم مقام معظم رهبری در اواخر سال 1376 به فرماندهی این نهاد مردمی منصوب شد و با تداوم فعالیت‌های بسیج در ابعاد مختلف با رویکرد و توجه خاص به بخش‌های فرهنگی، آموزشی، ورزشی و اقتصادی به جذب، سازماندهی، آموزش و بکارگیری بسیجیان پرداخت و از جمله فرماندهان موفق در عرصه فرهنگی شناخته شد.

ساختار تشکیلاتی

نیروهای بسیج از بدو تأسیس تا پایان مسئولیت سردار سید یحیی(رحيم) صفوی، زیرمجموعه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بودند. سال 1387 با انتصاب سرلشکر جعفری (فرمانده جدید سپاه پاسداران) و با اجرای طرح تحول در سپاه و راه اندازی سپاه‌های استانی، سرلشکر جعفري فرماندهی بسیج را خود به عهده گرفت و حجت‌الاسلام طائب را به عنوان جانشینش در نیروی مقاومت بسیج برگزید. مناطق و نواحی بسیج در این تحول به سپاه‌های استانی ملحق و تحت فرماندهی واحد، مستقیما به فرماندهی کل سپاه متصل و ادامه ماموریت یافتند. در ستاد نیروی مقاومت بسیج نیز معاونت‌هايی در قالب نیروهای ستاد تخصصی نمسا به فعالیت خویش ادامه دادند.

در تاريخ دوازدهم مهر ماه 1388 نام بسيج از «نيروي مقاومت بسيج» به «سازمان بسيج مستضعفين» تغيير پيدا كرد و  سردار سرتيپ محمدرضا نقدي فرماندهي اين سازمان را عهده‌دار شد. متن حكم انتساب سردار نقدي به رياست سازمان بسيج مستضعفين، صادره از سوي فرمانده معظم كل قوا به اين شرح است:

بسم‌الله الرحمن الرحيم

سردار سرتيپ بسيجي محمدرضا نقدي بنا به پيشنهاد فرمانده كل سپاه و نظر به تعهد و شايستگي و تجارب ارزنده، جنابعالي را به سمت "رئيس سازمان بسيج مستضعفين" منصوب مي‌كنم. همت و تلاش را بر ايجاد زمينه‌هاي لازم براي حضور قوي‌تر و سازمان‌يافته‌تر مردم بويژه جوانان عزيز در صحنه‌هاي مورد نياز انقلاب اسلامي قرار دهيد و انتظارات گفته شده را با حركت علمي و نو از جمله در بسيج اقشار، برآورده سازيد. از تلاش‌هاي مخلصانه حجت‌الاسلام حسين طائب در تصدي اين مسئوليت قدرداني و تشكر مي‌كنم. توفيق همگان را از خداوند متعال خواستارم. --  سيد علي خامنه‌اي 12 مهر 1388

سازمان بسیج مستضعفین که با هدف ایجاد توانایی‌ها و آمادگی‌های لازم دفاعی در آحاد مردم در دفاع از کشور به منظور کمک به هنگام بروز بلایا و حوادث غیرقابل پیش بینی و کمک به دولت در امر سازندگی تشکیل شد، هم اکنون در 7 تشکل بسیج دانش آموزی، بسیج دانشجویی، بسیج جامعه پزشکی، بسیج جامعه مهندسین، بسیج اساتید، بسیج خواهران و بسیج ادارات فعال است.

پورتال درون سازمانی و پورتال اینترنتی این سازمان، با استفاده از نرم افزار پورتال سامان پیاده سازی و در حال ارائه سرویس می باشد.

موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی


کلیدواژه ها: ایران - بسیج - مقاومت - امام خمینی - مستضعفین


نظرات خوانندگان:
 
چنانچه نقدی یا نظری به اثر یا مطلب فوق دارید آن را بیان فرمایید.
نام:
نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
متن پیام:

بازگشت به صفحه اول


 
 
 استفاده از مطالب اين سايت با ذکر منبع بلامانع است.
? Design: Niknami.ir